← Poradniki

Nowa podstawa programowa a klasa 1 — co się zmienia dla rodzica i dziecka

Twoje dziecko idzie do klasy 1 we wrześniu 2026 — i jest pierwszym rocznikiem uczącym się według nowej podstawy programowej. Poniżej tylko to, co się zmienia względem poprzednich lat, i co to znaczy w praktyce.

Kogo to dotyczy — i kogo jeszcze nie

Nowa podstawa programowa weszła rozporządzeniem Ministra Edukacji z 11 marca 2026 roku i obowiązuje od 1 września 2026. Ale nie we wszystkich klasach naraz.

2026/2027przedszkoleklasa 1klasa 42027/2028klasa 2klasa 52028/2029klasa 3klasa 62029/2030klasa 72030/2031klasa 8Klasy, które jeszcze nie przeszły, uczą się według podstawy z 2017 roku
Harmonogram wchodzenia nowej podstawy programowej

W roku szkolnym 2026/2027 nową podstawę mają: całe przedszkole, klasa 1 i klasa 4. Starsze klasy uczą się dalej według dokumentu z 2017 roku.

Dla rodzica oznacza to jedną praktyczną rzecz: jeśli masz dwoje dzieci, na przykład w klasie 1 i w klasie 3, to uczą się według dwóch różnych podstaw. Podręczniki i wymagania starszego dziecka nie będą pasować do młodszego.

Zmiana 1: jedna godzina tygodniowo więcej

Obowiązkowe zajęcia w klasach 1–3 rosną z 20 do 21 godzin tygodniowo.

było (podstawa 2017)20 hjest (podstawa 2026)21 hJedna godzina tygodniowo więcej na obowiązkowe zajęcia w klasach 1–3.
Wymiar zajęć obowiązkowych w klasach 1–3: 20 → 21 godzin

Co to znaczy w praktyce: zwykle jedna lekcja więcej w tygodniu. Nie jest to rewolucja w planie dnia, ale warto sprawdzić plan lekcji we wrześniu, zanim ustalisz godziny odbierania dziecka albo zajęć dodatkowych.

Zmiana 2: mniej pojęć do zapamiętania

To jest najważniejsza zmiana i najtrudniejsza do zauważenia z zewnątrz. Nowa podstawa zmniejsza liczbę pojęć i terminów, które dziecko ma opanować, a przenosi ciężar na cztery podstawowe umiejętności: mówienie, słuchanie, czytanie i pisanie.

Nauczanie w klasach 1–3 jest zintegrowane i zbudowane wokół dwóch grup kompetencji:

Na czym skupia się klasa 1 od 2026 rokuKOMPETENCJE FUNDAMENTALNEjęzykowematematycznecyfroweruchoweKOMPETENCJE PRZEKROJOWErozwiązywanie problemówwspółpraca i dbanie o innychmyślenie krytyczne i kreatywnedbanie o siebie i kierowanie sobąDo tego sprawczość — poczucie, że dziecko ma wpływ na to, co robi.
Kompetencje w nowej edukacji wczesnoszkolnej

Co to znaczy w praktyce: mniej sprawdzania, czy dziecko pamięta nazwę, więcej sprawdzania, czy potrafi coś zrobić i wytłumaczyć. Jeśli w domu wybierasz między „przepytaniem z definicji” a „rozmową o tym, co przeczytało” — nowa podstawa stoi po stronie rozmowy.

Zmiana 3: trzy lata zamiast rocznych rozliczeń

Kompetencje w edukacji wczesnoszkolnej są rozliczane na przestrzeni pełnych trzech lat, a nie po każdym roku osobno.

Co to znaczy w praktyce — i to jest chyba najważniejsze zdanie w tym poradniku: jeśli Twoje dziecko w czerwcu klasy 1 nie czyta jeszcze płynnie, to zgodnie z nową podstawą nie jest spóźnione. Ma na to jeszcze dwa lata. Presja „wszystko do końca pierwszej klasy” była w dużej mierze wymysłem, a teraz nie ma dla niej nawet formalnej podstawy.

Zmiana 4: doświadczenia edukacyjne i higiena cyfrowa

Nowością są doświadczenia edukacyjne — zajęcia praktyczne, które mają rozwijać samodzielność, współpracę i poczucie sprawczości. To nie jest nowy przedmiot, tylko sposób prowadzenia zajęć.

Drugim nowym akcentem jest higiena cyfrowa. W przedszkolu ograniczono używanie ekranów przez nauczyciela wyłącznie do celów dydaktycznych. W szkole kompetencje cyfrowe są jedną z czterech kompetencji fundamentalnych — chodzi o rozsądne korzystanie, nie o więcej ekranu.

Czego NIE musisz robić

Reforma nie wymaga od rodzica żadnych działań. Nie trzeba kupować nowych podręczników z wyprzedzeniem ani nadrabiać czegokolwiek w wakacje. Szkoła dobiera programy i podręczniki sama.

Jedyne, co warto zrobić we wrześniu: zapytać wychowawcę, jak w tej szkole będzie wyglądać ocenianie — bo nowa podstawa kładzie nacisk na ocenę opisową i informację zwrotną, a każda szkoła realizuje to trochę inaczej.

Źródło: komunikat Ministerstwa Edukacji Narodowej o podpisaniu rozporządzeń z 11 i 12 marca 2026 r. (gov.pl/web/edukacja) oraz treść rozporządzenia o podstawie programowej (Dz.U. 2026 poz. 378). Szczegóły organizacji zajęć ustala każda szkoła — plan lekcji Twojego dziecka może się różnić.

Pytania i odpowiedzi

Od kiedy obowiązuje nowa podstawa programowa w klasie 1?
Od 1 września 2026 roku. Wprowadza ją rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. W tym samym roku nowa podstawa obejmuje też całe przedszkole i klasę 4.
Czy dziecko w klasie 2 i 3 też uczy się według nowej podstawy?
Nie. W roku szkolnym 2026/2027 klasy 2 i 3 uczą się według podstawy z 2017 roku. Nowa podstawa obejmie je w kolejnych latach, razem z ich rocznikiem.
Ile godzin tygodniowo ma pierwszoklasista?
Obowiązkowych zajęć edukacyjnych jest 21 godzin tygodniowo — o jedną więcej niż wcześniej. Do tego dochodzą zajęcia dodatkowe, religia lub etyka oraz świetlica, zależnie od szkoły.
Czy dziecko musi umieć czytać na koniec klasy 1?
Nie. Nowa podstawa rozlicza kompetencje na przestrzeni całych trzech lat edukacji wczesnoszkolnej, a nie po każdym roku. Płynne czytanie jest celem na koniec klasy 3, nie klasy 1.

Karty do ćwiczeń (za darmo)

Zobacz też

Więcej darmowych kart pracy: juzumiem.pl