Trzy pary liter sprawiają dzieciom najwięcej kłopotu: ó–u, rz–ż i ch–h. Poniżej przy każdej z nich najpierw reguła, a zaraz pod nią wszystkie ćwiczenia — do wydrukowania i do zrobienia na ekranie.
Zanim napiszesz, poszukaj wyrazu pokrewnego. Jeśli w nim słychać o, e albo a — piszemy ó.
stół → stoły · niósł → niosę · skrót → skracać · pióro → pierze
To zakończenia, w których zawsze jest ó.
Kraków · domów · żaglówka · wędrówka · klasówka
Wyrazy zaczynające się tym dźwiękiem piszemy przez u. Wyjątki, których warto się nauczyć: ósmy, ów, ówczesny.
ulica · ubranie · uczeń · uśmiech · układanka
Te zakończenia zawsze mają u.
maluje · rysunek · staruszek · mamusia
Poszukaj wyrazu pokrewnego. Słychać w nim r? Piszemy rz.
morze → morski · lekarz → lekarka · dobrze → dobry
Po tych spółgłoskach piszemy rz. To najpewniejsza reguła z całej ortografii — działa prawie zawsze.
przyroda · brzoza · trzy · drzewo · krzesło · grzyb · chrzan · wrzesień
Nazwy zawodów i wykonawców czynności.
lekarz · piekarz · malarz · żołnierz · harcerz · rycerz
Znów szukamy wyrazu pokrewnego — tym razem z inną spółgłoską.
może → mogę · książka → księga · wożę → wozić · bliżej → blisko · drużyna → druh
Jeśli w wyrazie pokrewnym słychać sz — piszemy ch.
mucha → muszka · ucho → uszy · cicho → ciszej · suchy → susza
Na końcu wyrazu piszemy ch. Jedyny częsty wyjątek to druh.
dach · mech · groch · śmiech · brzuch · orzech
Połączenie sch zapisujemy zawsze tak samo.
schody · schowek · wschód
Wiele z tych wyrazów przyszło do polszczyzny z innych języków. Czasem pomaga wymiana na g lub ż: druh → drużyna.
hotel · herbata · hałas · humor · huśtawka · hipopotam · hokej
Wybierasz brakującą literę, a program od razu mówi, czy dobrze. Wyrazy, w których się pomylisz, wracają częściej. Cały zestaw pochodzi z naszego słownika ortograficznego — to wyrazy, które dziecko z klas 1–4 zna i rozumie.
Masz listę wyrazów z aktualnego działu? Wpisz ją, a wygenerujemy krzyżówkę, wykreślankę albo kartę kaligraficzną z Twoimi słowami.
Samo uzupełnianie luk niewiele daje, jeśli dziecko zgaduje. Zanim zaczniecie, przeczytajcie razem regułę i znajdźcie dwa własne przykłady.
Po każdym wyrazie warto zapytać: skąd wiesz? Odpowiedź „bo stoły” jest warta więcej niż dziesięć poprawnie wypełnionych luk.
Dziesięć wyrazów dziennie działa lepiej niż sto raz w tygodniu. Ortografia to pamięć, a pamięć lubi powtórki.
Wyraz, w którym dziecko się pomyliło, wróć za dwa dni. Gra online robi to automatycznie.