✏️ Ortografia — ćwiczenia i karty pracy

Trzy pary liter sprawiają dzieciom najwięcej kłopotu: ó–u, rz–ż i ch–h. Poniżej przy każdej z nich najpierw reguła, a zaraz pod nią wszystkie ćwiczenia — do wydrukowania i do zrobienia na ekranie.

ó czy urz czy żch czy h🎮 gra online

ó czy u

ó, które wymienia się na o, e lub a

Zanim napiszesz, poszukaj wyrazu pokrewnego. Jeśli w nim słychać o, e albo a — piszemy ó.

stół → stoły · niósł → niosę · skrót → skracać · pióro → pierze

ó w zakończeniach -ów, -ówka, -ówna

To zakończenia, w których zawsze jest ó.

Kraków · domów · żaglówka · wędrówka · klasówka

u na początku wyrazu

Wyrazy zaczynające się tym dźwiękiem piszemy przez u. Wyjątki, których warto się nauczyć: ósmy, ów, ówczesny.

ulica · ubranie · uczeń · uśmiech · układanka

u w zakończeniach -uje, -unek, -uszek, -usia

Te zakończenia zawsze mają u.

maluje · rysunek · staruszek · mamusia

Do wydrukowania

Na ekranie — sprawdza się samo

rz czy ż

rz, które wymienia się na r

Poszukaj wyrazu pokrewnego. Słychać w nim r? Piszemy rz.

morze → morski · lekarz → lekarka · dobrze → dobry

rz po p, b, t, d, k, g, ch, j, w

Po tych spółgłoskach piszemy rz. To najpewniejsza reguła z całej ortografii — działa prawie zawsze.

przyroda · brzoza · trzy · drzewo · krzesło · grzyb · chrzan · wrzesień

rz w nazwach zawodów i w zakończeniach -arz, -erz

Nazwy zawodów i wykonawców czynności.

lekarz · piekarz · malarz · żołnierz · harcerz · rycerz

ż, które wymienia się na g, z, ź, s lub h

Znów szukamy wyrazu pokrewnego — tym razem z inną spółgłoską.

może → mogę · książka → księga · wożę → wozić · bliżej → blisko · drużyna → druh

Do wydrukowania

Na ekranie — sprawdza się samo

ch czy h

ch, które wymienia się na sz

Jeśli w wyrazie pokrewnym słychać sz — piszemy ch.

mucha → muszka · ucho → uszy · cicho → ciszej · suchy → susza

ch na końcu wyrazu

Na końcu wyrazu piszemy ch. Jedyny częsty wyjątek to druh.

dach · mech · groch · śmiech · brzuch · orzech

ch po literze s

Połączenie sch zapisujemy zawsze tak samo.

schody · schowek · wschód

h — najczęściej trzeba zapamiętać

Wiele z tych wyrazów przyszło do polszczyzny z innych języków. Czasem pomaga wymiana na g lub ż: druh → drużyna.

hotel · herbata · hałas · humor · huśtawka · hipopotam · hokej

Do wydrukowania

Na ekranie — sprawdza się samo

Gra online — 257 wyrazów

Wybierasz brakującą literę, a program od razu mówi, czy dobrze. Wyrazy, w których się pomylisz, wracają częściej. Cały zestaw pochodzi z naszego słownika ortograficznego — to wyrazy, które dziecko z klas 1–4 zna i rozumie.

Zagraj w ortografię

Własne słowa

Masz listę wyrazów z aktualnego działu? Wpisz ją, a wygenerujemy krzyżówkę, wykreślankę albo kartę kaligraficzną z Twoimi słowami.

Generator z własnych słów

Jak ćwiczyć ortografię

Najpierw reguła, potem ćwiczenie

Samo uzupełnianie luk niewiele daje, jeśli dziecko zgaduje. Zanim zaczniecie, przeczytajcie razem regułę i znajdźcie dwa własne przykłady.

Pytaj „dlaczego”, nie tylko „co”

Po każdym wyrazie warto zapytać: skąd wiesz? Odpowiedź „bo stoły” jest warta więcej niż dziesięć poprawnie wypełnionych luk.

Krótko, ale często

Dziesięć wyrazów dziennie działa lepiej niż sto raz w tygodniu. Ortografia to pamięć, a pamięć lubi powtórki.

Błąd to informacja

Wyraz, w którym dziecko się pomyliło, wróć za dwa dni. Gra online robi to automatycznie.

Więcej darmowych kart pracy: juzumiem.pl