🗣️ Logopedia — ćwiczenia dla dzieci

Nie wiesz, czy to już czas na logopedę?
Sprawdź, które głoski dziecko powinno wymawiać w jakim wieku i przy jakich sygnałach nie warto czekać.
Kiedy iść do logopedy — normy rozwoju mowy →

Terapia głoski nie polega na powtarzaniu listy słów. Idzie etapami — i pominięcie któregoś sprawia, że dziecko poprawnie mówi pojedyncze wyrazy, a w rozmowie wraca do starego nawyku. Poniżej materiały ułożone w tej kolejności, w jakiej się z nich korzysta.

Trzy szeregi głosek

Najczęstszy problem to nie pojedyncza głoska, tylko mylenie całych szeregów między sobą — dziecko mówi „safa” zamiast „szafa” albo odwrotnie.

szereg syczący
[s] · [z] · [c] · [dz]

Język leży płasko za dolnymi zębami, zęby prawie zwarte. Dźwięk jest cienki, „wąski”.

szereg szumiący
[sz] · [ż] · [cz] · [dż]

Język unosi się do góry, wargi wysunięte do przodu jak do „u”. Dźwięk jest niski, „szeroki”.

szereg ciszący
[ś] · [ź] · [ć] · [dź]

Środek języka unosi się do podniebienia, wargi lekko rozciągnięte. Dźwięk jest miękki.

Zanim zaczniecie

Sprawny język, wargi i oddech. Te ćwiczenia pasują do każdej głoski i warto je robić przez cały czas terapii.

Krok 1 — sylaby

Głoska połączona z samogłoską. Najczęściej pomijany etap, a bez niego głoska nie utrwala się w mowie.

Krok 2 — wyrazy

Głoska w nagłosie, śródgłosie i wygłosie, od słów najkrótszych. Tu zaczyna się prawdziwe utrwalanie.

Krok 3 — zdania

Dziecko musi utrzymać poprawną wymowę, nie kontrolując już pojedynczego słowa. Ostatni krok przed swobodną rozmową.

Gdy dziecko myli głoski

Osobny problem: dziecko potrafi wypowiedzieć obie głoski, ale w mowie je zamienia. Wtedy trzeba różnicowania, nie dalszego utrwalania.

Gry — powtórzenia w zabawie

O powodzeniu terapii decyduje liczba dobrych powtórzeń, a nie liczba kart. Te plansze są tak ułożone, że nie da się w nie zagrać w milczeniu — każdy ruch jest opłacany wypowiedzeniem wyrazu. Przy każdej podana jest szacowana liczba powtórzeń na partię.

Gra online z wymową

Logopedek czyta wyrazy na głos i pokazuje podział na sylaby — dziecko powtarza za lektorem. Przydaje się, gdy dorosły nie jest pewny własnej wymowy ćwiczonej głoski.

Zagraj

Jak ćwiczyć w domu

Krótko i codziennie

Dziesięć minut dziennie daje więcej niż godzina raz w tygodniu. Mózg utrwala nawyk powtórzeniami, nie długością sesji.

Najpierw Ty, potem dziecko

Powiedz wyraz wyraźnie, dopiero potem poproś o powtórzenie. Dziecko musi mieć wzór, do którego się dostroi.

Nie poprawiaj w rozmowie

Podczas ćwiczeń — tak. W swobodnej rozmowie lepiej powtórzyć zdanie poprawnie, jakby mimochodem, niż przerywać i kazać powtarzać.

Lustro to podstawa

Dziecko musi widzieć, co robi jego język. Bez lustra połowa ćwiczeń artykulacyjnych traci sens.

Kiedy do logopedy

Gdy dziecko po 4. roku życia nie wymawia [k], [g], po 5. — [sz], [ż], [cz], [dż], po 6. — [r]. Także gdy mówi przez nos, jąka się albo wsuwa język między zęby.

Karta nie wywoła głoski

Materiały utrwalają głoskę, którą dziecko już umie wypowiedzieć. Samo wywołanie to zadanie logopedy — ćwiczenie na wyrazach przed wywołaniem utrwala błąd.

Więcej darmowych kart pracy: juzumiem.pl